Hầu hết kế hoạch tiết kiệm thất bại không phải vì thiếu quyết tâm, mà vì chúng quá to và quá mơ hồ. Một luật nhỏ, cụ thể, trong 7 ngày dễ giữ hơn nhiều, và giữ được thì mới có tiền.
Vì sao luật nhỏ hiệu quả hơn mục tiêu lớn?
- Biết ngay mình đang đúng hay sai. "Tiết kiệm hơn" không có vạch đích. "Tối đa 2 ly" thì tới ly thứ ba là bạn biết.
- Quyết định sẵn trước khi gặp cám dỗ. Các nhà tâm lý học gọi đây là ý định thực hiện, kiểu "nếu… thì…": nếu đồng nghiệp rủ đặt trà sữa lần thứ ba trong tuần thì mình gọi nước lọc. Đã quyết từ trước thì lúc đó không phải đấu tranh.
- 7 ngày là đủ ngắn để thấy đích. Ai cũng nhịn được một tuần. Hết tuần bạn chọn giữ tiếp, đổi luật hoặc nghỉ, không có cảm giác bị trói cả tháng.
- Thắng nhỏ tạo đà. Giữ được tuần đầu làm bạn tin mình làm được, và tuần thứ hai dễ hơn tuần đầu.
6 luật gợi ý và số tiền giữ lại
Số tiền dưới đây là ước tính với giá phổ biến ở thành phố, bạn thay bằng giá thật của mình.
| Luật trong 7 ngày | Thói quen cũ | Giữ lại mỗi tuần |
|---|---|---|
| Tối đa 2 ly trà sữa | 6 ly × 45.000 đ | 180.000 đ |
| Mang cơm 3 buổi trưa | Ăn ngoài 50.000 đ, cơm nhà khoảng 20.000 đ | 90.000 đ |
| Không gọi đồ ăn sau 22 giờ | 2 đơn × 80.000 đ | 160.000 đ |
| Không mở app mua sắm | Tuỳ người | Thường là khoản lớn nhất |
| Đi xe buýt 2 ngày thay xe công nghệ | 2 ngày × 2 chuyến × 35.000 đ | khoảng 125.000 đ |
| Cà phê pha ở nhà 4 ngày | 4 ly × 35.000 đ | khoảng 120.000 đ |
Riêng luật trà sữa, 180.000 đ mỗi tuần là khoảng 720.000 đ sau bốn tuần. Không đổi đời, nhưng đủ cho một chuyến đi chơi cuối tuần mà không phải lấn vào tiền ăn.
Chạy một tuần thử thách thế nào?
- Chọn đúng một luật, dựa trên thói quen thật của bạn. Xem lại chi tiêu tuần trước, khoản nào lặp lại nhiều nhất thì chọn khoản đó.
- Đặt mức vừa sức. Đang uống 6 ly thì thử 3 ly, đừng nhảy thẳng về 0. Luật quá khắt khe là luật bị bỏ.
- Chốt ngày mỗi tối. Mất 10 giây: hôm nay giữ được luật không? Đánh dấu lại để thấy chuỗi ngày dài ra.
- Lỡ một ngày thì không bỏ cả tuần. Một ngày sai không xoá sáu ngày đúng. Cho mình một lượt "cứu" và đi tiếp.
- Cuối tuần, chuyển số tiền giữ lại sang tài khoản tiết kiệm. Đây là bước quan trọng nhất: không chuyển đi thì số tiền đó sẽ lặng lẽ bị tiêu vào việc khác.
Sau tuần đầu
Giữ được thì có thể siết thêm một chút (3 ly xuống 2 ly), hoặc giữ nguyên luật cũ và thêm luật thứ hai. Không giữ được thì nới mức, chứ đừng kết luận mình "không có tính kỷ luật". Mục tiêu là tìm ra mức bạn giữ được lâu dài, không phải mức nghe ấn tượng nhất.
Gợi ý: mỗi tuần thử thách nên gắn với một thứ bạn muốn, ví dụ một chuyến đi hay một món đồ. Biết mình nhịn để làm gì thì dễ nhịn hơn.
